1) TS EN 81-20 Standardı — Yeni Asansörler ve Periyodik Kontrollerde Ana Referans
TS EN 81-20, asansörlerin tasarım, imalat, kurulum ve güvenlik gereklilikleri için hazırlanmış asıl standarttır.
Bu kapsamda:
- Yeni veya 2017’den sonra piyasaya arz edilen ve kurulumu yapılan yolcu ve yük asansörleri bu standarda göre tasarlanmalı ve işletilmeli.
- Türk mevzuatında da yıllık periyodik kontroller, TS EN 81-20 esas alınarak yapılmaktadır (Elektrikli ve hidrolik asansörlerin periyodik kontrolü için TS EN 81-20 referans alınır).
- Asansör periyodik kontrollerde teste tabi tutulan güvenlik ekipmanları, mekanik ve elektriksel düzenler büyük ölçüde EN 81-20’nin içerdiği güvenlik gerekliliklerini esas alır.
Özet: Periyodik kontrolün dayanağı olarak kullanılan ana standart TS EN 81-20’dir — özellikle yeni kurulumlar ve ilk yıllar için.
2) TS EN 81-80 Standardı — Mevcut / Önceki Dönemde Kurulan Asansörlerin Güvenlik İyileştirilmesi
TS EN 81-80, “Existing Lifts (Mevcut Asansörler)” için hazırlanmış standarttır:
- Yani daha önce kurulmuş asansörlerin güvenlik seviyelerine ilişkin risk değerlendirme ve iyileştirme önlemlerini tanımlar.
- Bu standart asansörün periyodik kontrolünde doğrudan “tasarım standardı” gibi uygulanmaz; bunun yerine mevcut asansörlerde saptanan risklerin azaltılması, iyileştirilmesi ve standartlara yaklaştırılması için kriterler sağlar.
- Türk mevzuatında da mevcut asansörlerin tescili ve güvenlik seviyesinin artırılması için EN 81-80 baz alınabilir (örneğin tescil aşamasında).
Özetle:
TS EN 81-80: Asansör ilk kurulduğunda değil ama sonrasında periyodik kontrollerde veya risk analizlerinde tespit edilen eksikliklerin nasıl giderileceğini ve mevcut sistem güvenliğinin nasıl iyileştirileceğini gösteren standarttır.